|
คำอธิบาย
วรรณกรรมคำสอนที่เก่าแก่ของไทย
คือภาษิตพระร่วง ซึ่งมีอิทธิพลต่อความรู้สึกผิดชอบชั่วดีของ
คนไทย ภาษิตพระร่วงให้คติในการปฏิบัติตัวต่อพระมหากษัตริย์และต่อบุคคลประเภทต่างๆ
การเขียน
วรรณกรรมคำสอนในภาษิตพระร่วงจะใช้คำที่แสดงการห้ามและการแนะนำตรงๆ
คำสอนมักจะใช้คำ
ว่า จง อย่า จะ ผิว (ถ้า) จึง พึง ให้ เช่น
¿
ที่ทับจงมีไฟ ที่ไปจงมีเพื่อน หมายความว่าในบ้านจะต้องมีไฟเสมอ และจะไปที่แห่งใด
ให้มีเพื่อน
ไปด้วย
¿ อย่าอวดหาญแก่เพื่อน เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า หมายความว่า ไม่อวดเก่งกับเพื่อน
เมื่อเข้าป่าต้องมี
มีดพร้าไปด้วย
¿ จะมารักเหากว่าผม จะมารักลมกว่าน้ำ หมายความว่าให้เห็นความสำคัญระหว่างเหากับผม
และ
ลมกับน้ำว่าสิ่งใดมีประโยชน์มากกว่ากัน
¿ ผิวบังบังจงมิด ผิวจับจับจงมั่น หมายความว่า ถ้าจะปิดบังสิ่งใดก็จงปิดให้มิด
และถ้าจะจับสิ่งใดต้องจับให้มั่นคง
คำว่า ผิว อ่านว่า ผิ-วะ ตัดมาจากคำว่า ผิว่า
มักใช้คู่กับจง การเขียนคำสอน บางทีก็จะละคำต่างๆ ที่
ให้ไว้แล้วในฐานที่เข้าใจ เช่น
¿ ยอครูต่อหน้า ยอข้าเมื่อแล้วกิจ หมายความว่า เราสามารถพูดสรรเสริญครูหรือนักปราชญ์ต่อหน้าได้
แต่จงยอคนรับใช้ คนงาน ฯลฯ เมื่อเขาทำงานเสร็จแล้ว มิฉะนั้นจะได้ใจ
บทเรียนต่อไปนี้เป็นคำสอนสมัยใหม่ เราอาจประยุกต์ความรู้ด้านการเขียนวรรณกรรมคำสอนมาใช้ใน
การเขียนบทแปลของเราได้ ลองทำดูนะคะ เพราะคำแนะนำในบทเรียนนี้มีทั้งการห้าม
การแนะนำ
การห้ามมักจะใช้คำปฏิเสธว่า อย่า การแนะนำมักจะใช้คำว่า ให้
พึง จึง จง ผิว แต่บางครั้งก็จะละ
ทั้งคำห้ามและคำแนะนำไว้ในฐานที่เข้าใจ
หัวบท
เป็นข้อความสั้นๆ
ชัดเจนแสดงวัตถุประสงค์มุ่งตรงไปยังผู้อ่านเป้าหมาย ศัพท์ที่น่าสนใจคือ
5 bilingual adj. สามารถพูดได้สองภาษา พูดเป็นสองภาษา
เขียนเป็นสองภาษา ในปัจจุบันคนไทย
ตื่นตัวเรื่องการใช้ภาษาที่สองโดยเฉพาะภาษาอังกฤษซึ่งเป็นภาษาสากล
พ่อแม่จึงให้ลูกเข้าสู่สมัยนิยม
ด้วยการสอนภาษาอังกฤษพร้อมๆ กับภาษาไทยให้ลูกของตน ดังนั้นคำแนะนำสำหรับพ่อแม่จึงเป็นสิ่ง
จำเป็น
ข้อ
1. และ ข้อ 2. ข้อนี้ดิฉันใช้คำว่า จง ซึ่งฟังดูเหมือนบังคับ
แต่เป็นเพียงการแสดงคำแนะนำที่หนัก
แน่นเท่านั้น
ข้อ
3. การใช้ จง ในข้อนี้มีเหตุผลเช่นเดียวกับข้อ 1 และข้อ 2
คำที่มีปัญหาในการแปลคือ
5 minority language n.
คำนี้ถ้าอยู่โดดเดี่ยวจะแปลตามตัวว่า ภาษาของคนส่วนน้อย แต่ถ้าอยู่
ในบริบทนี้หมายถึงภาษาที่สอง ถ้าเป็นคนไทย ภาษาที่สองคือภาษาอังกฤษ
ถ้าเป็นคนอังกฤษ ภาษา
ที่สองคือภาษาไทย เพื่อให้ครอบคลุม ดิฉันจึงแปล minority language
ในที่นี้ว่า ภาษารอง
ข้อ
4. ดิฉันละคำ ให้ พึง จึง จง ไว้ในฐานที่เข้าใจ เพราะแม้ไม่มีถ้อยคำเหล่านี้ก็ได้ความครบถ้วน
สมบูรณ์แล้ว
ข้อ
5. เป็นการละคำเช่นเดียวกับข้อ 4 สิ่งที่เพิ่มเติมขึ้นคือ การใช้คำว่า
ต้อง ซึ่งฟังดูเป็นการบังคับ
แต่ก็ใช้กับคำแนะนำที่ฟังดูไม่เป็นการบีบบังคับ
ข้อ
6-7. ใช้คำ จง เพื่อย้ำความสำคัญและความหนักแน่นของคำ 5
teaching philosophy n.
ในที่นี้หมายถึงระเบียบวิธีสอน
หวังว่าหลักการแปลวรรณกรรมคำสอนคงเป็นประโยชน์ต่อการแปลคำแนะนำ
คำเตือนที่คุณพบเห็น
เป็นประจำในชีวิตประจำวัน และคงช่วยให้คุณเข้าใจคำพยากรณ์ตามหน้าหนังสือพิมพ์ได้ดีขึ้น
เพราะ
คำพยากรณ์จะมีคำเตือนสอดแทรกอยู่ด้วยซึ่งจะนำเสนอในสัปดาห์หน้า
สวัสดีค่ะ สิทธา พินิจภูวดล
|